VPN Nedir, Ne İşe Yarar? VPN Güvenli Midir?

VPN Nedir, Ne İşe Yarar? VPN Güvenli Midir?

Son Güncellenme: 16 Ağustos 2021

Virtual private network (VPN), yani sanal özel ağ, uzaktan erişim yoluyla farklı ağlara bağlanmaya olanak tanıyan bir günümüz İnternet teknolojisidir. VPN kullanarak ağa bağlanan bir cihaz, adeta fiziksel olarak bağlıymış gibi o ağ üzerinden veri alışverişinde bulunurken, aynı zamanda o ağın fonksiyonel, güvenlik ve yönetim özelliklerinden de faydalanır.

VPN istemcisiyle uzaktan erişime geçtiği sunucu arasında veri akışı, verilerin point to point bağlantı ile üst bilgi kullanılarak kapsüllenmesi yoluyla gerçekleşir.

VPN Çeşitleri Nelerdir?

İki çeşit VPN vardır. Bunlar, uzaktan erişim VPN ve siteden siteye VPN'dir.

  1. Uzaktan erişim VPN: Evden çalışırken ya da seyahatte olduğunuz zamanlarda, ofisinizdeki sunucuya erişmenizi sağlayan VPN çeşididir. Bu yöntemde veriler özel bir ağ üzerinden gönderiliyormuş gibi göründüğü için ortak ağın gerçek alt yapısı önem arz etmez.
  2. Siteden siteye VPN: Bu VPN çeşidinde ise VPN, WAN bağlantısı gibi çalışarak, özel bir ağın iki bölümünü birbirine bağlar ve uzun mesafeler arası iletişime olanak tanır. VPN sunucusu, bağlı olduğu ağın ve yanıtlayan ağın kimliklerini karşılıklı olarak doğrulayarak güvenliği sağlar.

VPN Özellikleri Nelerdir?

PPTP, L2TP/IPsec ve SSTP kullanan VPN'lerin kullanıcılarının güvenliğine de hizmet eden üç önemli özelliği; kapsülleme, kimlik doğrulama ve veri şifrelemedir.

  1. Kapsülleme: VPN ağındaki verilerin, bir üst bilgi ile kapsüllenmesi işlemini ifade etmektedir.
  2. Kimlik doğrulama: Ağa erişmeye çalışan kullanıcıların yetkili olup olmadıklarının, şifreli olarak HTTPS protokolü ile doğrulanması işlemini ifade etmektedir.
  3. Veri şifreleme: VPN ile gerçekleştirilen veri alışverişine konu verilerin, yetkisiz üçüncü kişiler tarafından dinlenmesi halinde dahi çözümlenememesini sağlama yani verileri anlaşılamaz hale getirme eylemini ifade etmektedir.

VPN Ne İşe Yarar?

VPN, basit bir araç olmasına rağmen birçok farklı kullanım alanı vardır. Bunların başında kullanıcılarına yasaklı sitelere giriş veya dünyadaki herhangi bir tv kanalına ulaşma imkanı tanıması gelir. Ayrıca VPN, İnternet erişimi sağlayan bilgisayar, tablet, oyun konsolu, akıllı telefon gibi cihazlarda, IP adresinin gizlenmesi ile kullanıcıların izlerinin sürülmesini önlemeye; kişisel bilgilerin saklanması ile casus yazılımlardan ve bilgisayar korsanlarından kullanıcıların korunmasına yardımcı olur.

VPN Güvenli Midir?

İyi bir VPN, tünelleme protokolü üzerinden transferi gerçekleştiren her veriyi ve bu transferlerin gerçekleştiği ağları şifrelemesi sayesinde son derece güvenlidir. Yani düşük bir olasılıkla da olsa, veri transferi sırasında paketlerin yetkisiz üçüncü kişilerce ele geçirilmesi durumunda dahi bu veriler, sistem tarafından şifrelendikleri için görüntülenmeleri, paylaşılmaları veya kullanılmaları mümkün olmaz. Ayrıca VPN, bazı kuruluşların yüksek güvenlik duvarı ihtiyacını karşılamaktaki alternatifi özel ağlar ile karşılaştırıldığında son derece düşük maliyetli olması sebebiyle de çoğu zaman tercih edilmektedir.

Veri şifreleme ve kimlik doğrulamanın yanı sıra VPN'in güvenilirliğini gösteren diğer belli başlı özellikler ise aşağıdaki gibidir:

  1. Kullanıcılarına karşı şeffaf olmaları ve hiçbir şeyi gizlememeleri,
  2. Kullanıcılarına ait hiçbir kişisel veriyi ya da çevrimiçi hareketi kayıt altına almaması dolayısıyla da hiçbir yetkili devlet makamıyla ya da özel kuruluş ile paylaşmaması,
  3. Son olarak ise resmi bir ofislerinin ve merkezlerinin bulunmaması kullanıcılarının yararınadır.

Ancak yukarıda saydığımız tüm bu özellikler, bütün VPN'ler için her zaman geçerli değildir. Piyasada birçok özellikle de ücretsiz VPN, kullanıcılarına kendilerinden beklenen güvenlik duvarını sağlamamakta hatta bazıları, kötü amaçlı yazılımlar içermesi sebebiyle de kullanıcıları açısından çeşitli tehlikeler yaratmaktadır. İşte bu kötü VPN'lerin yaratacağı tehlikelerden bazıları ise aşağıdaki gibidir:

  1. Kullanıcılarının kişisel verilerinin siber korsanların ve diğer yetkisiz kötü niyetli kişilerin eline geçmesine sebep olabilirler.
  2. Kullanıcılarının çevrimiçi etkinliklerini gizlemek yerine takip eder hatta takip etmekle de kalmayarak kaydeder ve satarlar.
  3. Kullanıcılarını reklamlara maruz bırakarak hem güvenliklerini tehlikeye atar hem de internet hızlarının düşmesine sebep olurlar.

Yukarıda sayılan ve sayılmayan daha birçok sebeple kullanıcıların VPN seçiminde dikkatli olmaları, güvenlikleri açısından büyük önem arz etmektedir.


Yazar: Timur Özçelik

Timur Özçelik, uzun yıllar çeşitli platformlarda teknoloji üzerine içerik ürettikten sonra, 2021 yılında Güvenli Sörf için yazmaya başlamıştır. Özgür yazılımı savunan ve gizliliğe önem veren Timur, tutkulu bir Ubuntu kullanıcısıdır.